پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٠ - معبود فقط او است!
از اين جمله به خوبى استفاده مىشود كه بتپرستى بدترين خار راه سعادت انسانها بوده و هست، و پيامبران اين باغبانهاى توحيد براى تربيت انواع گلهاى فضيلت در سرزمين روح آدمى قبل از هر كار دامن همّت به كمر مىزدند تا با داس توحيد اين خارهاى مزاحم را ريشهكن كنند.
مخصوصاً در زمان نوح عليه السلام چنانكه از آيه ٢٣ سوره نوح عليه السلام استفاده مىشود بتهاى متعدّد و رنگارنگى بنام «وَدّ» و «وسُواعْ» و «يَغُوثْ» و «يَعُوقْ» و «نَسْر» (كه به ترتيب به شكلهاى مرد، زن، شير، اسب و باز بودند) در محيط آنها خودنمايى مىكرد، و با تمام وجود خود آنها را پرستش مىكردند، چون نوح عليه السلام آنها را در كار خود مصرّ و لجوج ديد آنها را به عذاب الهى تهديد كرد، چنانكه در پايان همين آيه مىخوانيم: «من بر شما از عذاب روز بزرگى مى ترسم!»: «إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ». [١]
(ظاهراً منظور از آن روز بزرگ همان روز طوفان كوبنده و فراگير بود كه در ميان مجازاتهاى اقوام پيشين هيچ مجازاتى به اين گستردگى وجود نداشت، اين احتمال نيز داده شده كه «يوم عظيم» اشاره به روز قيامت است)
در تفسير الميزان آمده است كه اين آيه دو اصل از اصول دين را در عبارت كوتاهى جمع كرده است توحيد و معاد [٢] و اصل سوم (نبوّت) در آيه «يَا قَوْمِ لَيْسَ بِي ضَلَالَةٌ» آمده.
چهارمين آيه سخن از يهود و نصارا مىگويد كه از جادّه توحيد منحرف
[١]. اين دو تفسير در كلمات مفسّران پيشين صريحاً آمده است از جمله فخر رازى در جلد ١٤، صفحه ١٤٩ ذيل آيات مورد بحث به آن اشاره مىكند.
[٢]. تفسير الميزان، جلد ٨، صفحه ١٨٠.