اگر بنا بود خدا و اوليايش تنها به بيان مقامات عالي و مخصوص اولياي خاص خداوند بپردازند، براي اکثريت مردم که نه رسيدن به آن مقامات متعالي برايشان ميسر است نه قدرت درک و فهم آن مقامات و مراتب را دارند، انگيزه‌اي براي پيروي انبياء و پيمودن راه آنان پديد نمي‌آمد. اگر ما فاصله افق فهم و درک يک کودک دوساله را با يک مرد چهل‌ساله در نظر بگيريم، بي‌ترديد آن فاصله و تفاوت فهمْ قابل مقايسه با فاصله و تفاوت فهمْ ما با فهم و درک حضرات معصومين(عليهم السلام) نيست. با توجه به اين حقيقت، درخواست‌ها و مناجات‌هاي اختصاصي آن پيشوايان معصوم براي ما قابل درک و فهم نيست. چه اينکه به‌جز موارد نادري که برخي افراد به‌صورت اتفاقي به حضور معصومين در هنگام مناجات وخلوتشان با خداوند بار مي‌يافتند و آن دعاها و نجواها را براي ما نقل کرده‌اند، ما اطلاعي از غالب دعاها و نجواهايي که آن حضرات در خلوتشان با خداوند بر زبان مي‌آوردند نداريم. اما در دعاها و مناجات‌هايي که جنبه تعليمي دارند و براي ارائه و الگوگيري همگان بيان شده‌اند، اين نکته رعايت شده که مطالب آن‌سان باشند که براي همگان قابل فهم باشد، تا انگيزه تقرب به خداوند و تحصيل تربيت الاهي براي نوع مردم فراهم گردد. اين همان نکته‌اي است که خداوند در تمثيلات و توصيفات خويش از بهشت و نعمت‌هاي آن رعايت کرده و سراسر آيات قرآن به‌گونه‌اي ارائه شده‌اند که هرکس در حد فهم و درک خود مي‌تواند از آنها بهره ببرد و در نتيجه، نور هدايت قرآن همه ظرفيت‌ها را مي‌پوشاند و هيچ ظرفيتي نيست که با معارف و انوار قرآن پوشش داده نشود و اشباع نگردد.

با توجه به اينکه اکثر دعاها و مناجات‌ها جنبه تعليمي و تربيتي دارند و در آنها ظرفيت و فهم همه انسان‌ها رعايت شده و نيز با توجه به اينکه در آنها کيفيت سير روح انساني به سمت خداوند متعال به نمايش گذاشته شده است، امام راحل، رضوان الله عليه، فرمودند: «مشايخ ما مي‌فرمودند: قرآن، قرآن نازل است. آمده است به‌طرف پايين و دعا از پايين به