سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٤٢ - استغفار اولياي خدا از کوتاهي به درگاه خداوند

وجلّ في کلِّ يومٍ سبعينَ مرّه، ويتوبُ إلي اللهِ عزّ وجلّ سبعينَ مرّه. قال: قلت: کان يقول: أستغفر الله واتوب إليه؟ قال: کان يقول: أستغفر الله، استغفر الله سبعين مره ويقول: وأتوب إلي الله، وأتوب إلي الله سبعين مره؛[١]«حارث‌بن‌مغيره از امام صادق(عليه السلام) روايت مي‌کند که حضرت فرمود: رسول خدا(صلي الله عليه و آله) همواره در هر روز هفتاد بار به درگاه خداوند استغفار مي‌کرد و توبه مي‌کرد. راوي گويد: گفتم: مي‌فرمود: «استغفر الله وأتوب إليه»؟ فرمود: هفتاد بار مي‌فرمود: أستغفر الله، استغفر الله، و هفتاد بار ديگر مي‌فرمود: أتوب إلي الله، أتوب إلي الله».

اعتقاد ما بر اساس دلايل قطعي و روشن بر آن است که پيشوايان معصوم ما مرتکب هيچ گناهي نمي‌شدند و ساحت آنان از عصيان و تقصير در بندگي خدا پاک است. حتي بسياري از صاحب‌نظران معتقدند که آنان ترک اولي نيز نداشته‌اند. آنچه بر آن اجماع صورت گرفته اين است که آنان مرتکب آنچه ما اصطلاحاً گناه مي‌ناميم، يعني انجام آنچه در شريعت حرام گرديده نمي‌شدند؛ اما اين اعتقاد منافات ندارد با آنکه آنان متناسب با معرفت و مرتبه کمالي خود کوتاهي‌هايي داشته‌اند که آنها را براي خودشان گناه مي‌شمرده‌اند. در مباحث پيشين دراين‌باره سخن گفتيم و از جمله به اين مطلب اشاره کرديم که زندگي در عالم طبيعت لوازمي دارد که هيچ‌کس از آنها گريز ندارد. لازمه زندگي حيواني، خوردن و آشاميدن و ساير بر‌خورداري‌هاي مادي است که انسان دست‌‌کم در حد ضرورت بايد از آنها برخوردار گردد و براي اولياي خدا پرداختن به زندگي دنيوي و لوازم آن و توجه به غيرخدا که گريزي از آن نيست، گناه و کوتاهي به‌حساب مي‌آيد و ازاين‌روي در پيشگاه خداوند احساس خجالت و شرمساري دارند و به پوزش‌خواهي و استغفار به پيشگاه معبود خويش مبادرت مي‌ورزند.