سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٣٨ - بازشناسي نفس امّاره
فطري علمدوستي و حقيقتجويي در او سرکوب ميگردد. توجه بيش از حد به اميال حيواني و طغيان آنها باعث ميگردد برخي از اميالي که در انسان شکوفا گرديدهاند ارضا نگردند. بدتر آنکه باعث ميگردند مقدمات شکوفايي اميال و غرايز متعالي انساني فراهم نگردد، تا آنجا که انسان نه فقط آن اميال لطيف و برتر را در خود نمييابد، بلکه امکان تحقق چنين اميالي را نيز باور ندارد. بهعنوان نمونه عشق و محبت به خدا ميلي فطري و برين در انسان است و با توجه به وجود اين ميل در انسان و آيات و روايات فراواني که درباره محبت به خدا وارد شده، برخي از اشخاصي که اين ميل در آنها شکوفا و بارور نگرديده، وجود آن ميل را انکار ميکنند و ميگويند خدا دوستداشتني نيست و تعابير مربوط به محبت به خدا در آيات و روايات را مجازي ميدانند و آنها را بر محبت رحمت خدا و يا ثواب الاهي حمل ميکنند.
انسان هرچه بيشتر به غرايزش پاسخ مثبت دهد، بدانها حريصتر و علاقهمندتر ميگردد، نظير کسي که به منظره زيبايي نگاه ميکند و لذت ميبرد و بار دوم با علاقه بيشتري به آن منظره نگاه ميکند و بيشتر لذت ميبرد، همچنين بار سوم با علاقه بيشتري بدان نگاه ميکند تا آنکه به مشاهده آن منظره معتاد ميگردد و نميتواند از مشاهده آن خودداري کند. پس نگاه کردن در آغاز در حد يک خواسته براي او مطرح بود و وقتي بدان پاسخ داد، قويتر گرديد و کار به جايي رسيد که مانع تأمين خواستههاي عاليتر گرديد. صِرف خواسته و نياز براي انسان مذموم نيست و چنانکه گفتيم، ذات نياز و خواسته مقتضي ارتکاب حرام و گناه نيست و چنان نيست که انسان در تأمين خواستهها و نيازهايي که خداوند در وجود او تعبيه کرده ناگزير از انجام گناه باشد. وجود خواستهها و نيازها و از جمله نيازهاي مشترک بين حيوان و انسان، غيرارادي و غيراختياري هستند و احساس گرسنگي و يا احساس سيري و ديگر اميالي که در انسان وجود دارند اختياري نيستند. اين نيازها لغو نيستند و اگر براي وجود ما لازم و ضروري نميبودند، خداوند آنها