تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٢
«ما نوح و ابراهيم را فرستاديم و در دودمان آنها نبوت و كتاب قرار داديم، بعضى از آنها هدايت يافتهاند و بسيارى از آنها عصيانگر و فاسقند».
كوتاه سخن اين كه: هدف از اين گونه تعبيرات فرد، فرد امت نيست، بلكه مجموعه امت است، هر چند در ميان آنها قشرها و گروههاى مختلفى يافت شود. «١»
در روايات زيادى كه از طرق اهل بيت عليهم السلام رسيده «سابِقٌ بِالْخَيْرات» به امام معصوم، تفسير شده است، و «ظالِمٌ لِنَفْسِه» به كسانى كه معرفت و شناخت امام را ندارند، و «مُقْتَصِد» به پيروان عارف امام عليه السلام. «٢»
اين تفسيرها گواه روشنى است بر آنچه در تفسير كل آيه، برگزيديم، كه مانعى ندارد اين گروههاى سه گانه در ميان وارثان كتاب الهى وجود داشته باشند.
شايد نياز به تذكر نداشته باشد كه، تفسير روايات فوق، از قبيل بيان مصاديق روشن است، يعنى امام معصوم عليهم السلام در صف اول «سابقين بالخيرات» است، و علماء و دانشمندان و پاسداران آئين الهى در صفوف ديگر جاى دارند.
تفسيرى كه درباره «ظالم» و «مقتصد» در اين روايات آمده، نيز، از قبيل بيان مصداق است.
و اگر مىبينيم در پارهاى از روايات، دخول علماء در مفهوم آيه به كلى نفى شده، در حقيقت براى توجه دادن به وجود امام معصوم در پيشاپيش اين صفوف