حياة ابن أبي عقيل و فقهه - ابن ابى عقيل حذّاء عمانى - الصفحة ٤٤
از استادمان ابا عبد الله رحمت الله عليه (شيخ مفيد) شنيدم كه اين مرد رحمت الله عليه را مورد ستايش فراوان قرار مىداد. سپس از دو تن از استادانش يعنى حسين (گويا حسين بن عبيد الله غضائرى باشد) از احمد بن محمد، و محمد بن محمد، از ابو القاسم جعفر بن محمد (ابن قولويه) نقل مىكند كه گفت: حسن بن على بن ابى عقيل نامهاى به من نوشت و اجازه كتاب المتمسك و سائر كتابهايش را به من داد.
سپس نجاشى مىگويد: كتاب الكر و الفر او را بر استادمان ابو عبد الله (شيخ مفيد) رحمه الله قرائت نمودم، كتابى است در امامت.
در گفتار نجاشى چند نكته هست كه بايد توضيح دهيم اول اين كه نام پدر عمانى را على دانسته نه عيسى كه شيخ طوسى ضبط كرده است.
دوم اين كه كنيه او را" ابو محمد" ثبت نموده، ولى شيخ" ابو على" ضبط كرده است.
گويا ضبط نجاشى درستتر باشد، زيرا كنيه حسن بيشتر ابو محمد است.
شايد همين معنى موجب شده كه شيخ او را در دو باب ذكر كند، و در باب آخر بگويد به نام او دست نيافتهام.
بنا بر اين شيخ نام پدر" على" را كنيه او دانسته و ابو على خوانده و به جاى على، عيسى ضبط كرده است.
سوم اين كه در عبارت رجال چاپ بمبئى كلمهاى بدين گونه هست" يحيز لي" كه مىتوان" يجيز لي" خواند، يعنى طى نامهاى اجازه روايت كتابهايش را به من داد، و هم ممكن است" يخبرني" باشد، يعنى ابن ابى عقيل طى نامهاى از كتاب المتمسك و سائر كتابهايش به من خبر داد.
در هر صورت كه باشد او معاصر جعفر بن محمد قولويه بوده و در طبقه استاد استادان شيخ مفيد قرار داشته است، به همين جهت نيز به گفته نجاشى، شيخ مفيد كه از وى خبر داشته، او را مورد ستايش بسيار قرار مىداده است.
ابن شهرآشوب در" معالم" كه به عنوان تتمه فهرست شيخ طوسى نوشته است، و بيشتر تحت تأثير شيخ قرار دارد تا نجاشى، عبارت شيخ در باب" كنى" را در شناخت او آورده است.
علامه حلى عبارت نجاشى و شيخ را با هم تلفيق كرده و مىگويد: حسن بن على در گفته نجاشى و حسن بن عيسى در سخن شيخ يك نفر است و به او ابن ابى عقيل عمانى حذاء مىگويند كه فقيهى موثق و متكلم مىباشد. او را است كتابهايى در فقه و كلام، كتاب المتمسك بحبل آل الرسول او مشهور است، و نسخه آن در نزد ما موجود است ما اقوال او را در كتب