ايمان اختيارى را نشان مى‌دهد، و به پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد: «به آنها بگو: درست بنگريد و ببينيد در آسمان و زمين چه نظام حيرت‌انگيز و شگرفى است» «قُلِ انْظُرُوا ما ذا فِي السَّماواتِ وَ الأَرْضِ».
كه هر گوشه‌اى از آن، دليلى بر عظمت و قدرت و علم و حكمت آفريدگار است.
اين همه ستارگان درخشان و كرات مختلف آسمانى، كه هر كدام در مدار خود در گردشند.
اين منظومه‌هاى بزرگ.
اين كهكشان‌هاى غول‌پيكر.
اين نظام دقيقى كه بر سراسر آنها حكم‌فرما است.
همچنين اين كره زمين با تمام عجائب و اسرارش.
و اين همه موجودات زنده‌ؤ متنوع و گوناگونش، درست در ساختمان همه اينها بنگريد، و با مطالعه آنها به مبدأ جهان هستى آشناتر و نزديك‌تر شويد.
اين جمله، به روشنى مسأله جبر و سلب آزادى اراده را نفى مى‌كند و مى‌گويد: ا يمان نتيجه مطالعه جهان آفرينش است، يعنى اين كار به دست خود شما است.
سپس، اضافه مى‌كند: ولى با اين همه آيات و نشانه‌هاى حق، باز جاى تعجب نيست كه گروهى ايمان نياورند؛ چرا كه آيات، نشانه‌ها، اخطارها و انذارها تنها به درد كسانى مى‌خورد كه، آمادگى براى پذيرش حق دارند، اما «آنها كه تصميم گرفته‌اند هرگز ايمان نياورند، اين امور هيچ گونه اثرى برايشان ندارد» «وَ ما تُغْنِي الآْياتُ وَ النُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لايُؤْمِنُونَ». «١»