حديث مشهور: مَنْ لَمْ‌يَتَفَقَّهْ مِنْكُمْ فِي الدِّينِ فَهُوَ أَعْرابِيٌّ: «هر كس از شما تفقّه در دين نكند و از آئين خود آگاه نشود، اعرابى است» كه از امام صادق عليه السلام نقل شده، گواه روشن بر گفتار فوق است. «١»
در سخن ديگرى مى‌خوانيم: مِنَ الْكُفْرِ التَّعَرُّبِ بَعْدَ الْهِجْرَةِ: «تعرب بعد از هجرت، از شعب كفر است». «٢»
و نيز از على عليه السلام در «نهج البلاغه» نقل شده، كه گروهى از اصحاب عصيانگرش را مخاطب ساخته، فرمود: وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ صِرْتُمْ بَعْدَ الْهِجْرَةِ أَعْراباً: «بدانيد شما بعد از هجرت، اعرابى شديد»! «٣»
در دو حديث فوق، اعرابى شدن، نقطه مقابل «هجرت» قرار داده شده، و با توجه به اين كه، مفهوم وسيع هجرت نيز، جنبه مكانى ندارد، بلكه اساس آن، انتقال فكر از محور كفر به محور ايمان است، معنى اعرابى بودن نيز روشن مى‌شود، يعنى: بازگشت از «آداب و سنن اسلامى»، به «آداب و سنن جاهليت».
***
٣- انفاق وسيله قرب الهى
در آيات فوق، درباره باديه‌نشينان با ايمان خوانديم كه: آنها انفاق خود را مايه «قرب» به خدا مى‌دانند، مخصوصاً اين كلمه به صورت جمع- «قُرُبات»-