تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤
«مصرف» است. «١»
ددر ميان مفسران، در تفسير اين «اختلاف تعبير» گفتگو است:
بعضى معتقدند: گروه چهارگانه اول، مالك زكات مىشوند، ولى گروه چهارگانه دوم، مالك نخواهند شد، و تنها جايز است زكات در مورد آنان مصرف گردد.
بعضى ديگر معتقدند: اين اختلاف تعبير، اشاره به نكته ديگرى است و آن اين كه: گروه چهارگانه دوم، استحقاق بيشترى براى زكات دارند؛ زيرا كلمه «فى» براى بيان ظرفيت است، گويا اين گروه چهارگانه، ظرف زكات مىباشند، و زكات مظروف آنها است، در حالى كه گروههاى نخستين چنين نيستند.
اما، ما اينجا احتمال ديگرى را انتخاب كردهايم، و آن اين كه: شش گروه:
«فقراء، مساكين، عاملين عليها، مؤلفة قلوبهم، غارمين، و ابن السبيل»، كه بدون «فى» ذكر شدهاند، يكسان مىباشند و عطف بر يكديگر، و دو گروه ديگر، كه «فى الرقاب» و «فى سبيل اللَّه» است، و با كلمه «فى» بيان گرديده، وضع خاصى دارند.
شايد اين تفاوت تعبير از اين نظر باشد كه، گروههاى ششگانه مىتوانند مالك زكات شوند، و مىتوان زكات را به خود آنها پرداخت (حتى بدهكاران و كسانى كه از اداى دين خود ناتوانند، البته در صورتى كه اطمينان داشته باشيم آن را در مورد اداى دين خود مصرف مىكنند).
ولى دو گروه ديگر مالك زكات نمىشوند، و نمىتوان به آنها پرداخت، بلكه بايد در مورد آنها مصرف گردد، مثلًا بردگان را بايد از طريق زكات خريد و