تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٣
پيشواى بزرگ اسلام بود.
مگر «ابوذر» آن مجاهد بزرگ اسلام را، به خاطر عشقش به على عليه السلام، و مبارزهاش با مكتب «عثمان»، مورد آن همه اتهام قرار ندادند؟! «١»
***
٢- چرا «ابراهيم» عليه السلام به «آزر» وعده استغفار داد؟
سؤال ديگرى كه در اينجا پيش مىآيد، اين است: چگونه «ابراهيم» عليه السلام به عمويش «آزر» وعده استغفار داد، و طبق ظاهر آيه فوق و آيات ديگر قرآن مجيد، به اين وعده وفا كرد؟
با اين كه او هرگز ايمان نياورد، و در صف مشركان و بتپرستان بود، و استغفار براى چنين كسانى ممنوع است؟
در پاسخ اين سؤال، بايد به اين نكته توجه داشت: از آيه فوق به خوبى استفاده مىشود: «ابراهيم» عليه السلام انتظار داشته است «آزر»، از اين طريق جذب به سوى ايمان و توحيد شود، و استغفار او در حقيقت اين بوده است: «خداوندا! او را هدايت كن! و گناهان گذشته او را ببخش»!
اما هنگامى كه «آزر» در حال شرك چشم از جهان فرو بست، و براى «ابراهيم» مسلّم شد كه او با حالت عداوت پروردگار از دنيا رفته، و ديگر جائى براى هدايت او باقى نمانده است، استغفار خود را قطع كرد.
طبق اين معنى، مسلمانان نيز مىتوانند، براى دوستان و بستگان مشركشان مادام كه در قيد حياتند، و اميد هدايت آنها مىرود، استغفار كنند، يعنى: از خدا براى آنها هدايت و آمرزش، هر دو بطلبند، ولى پس از مرگ آنها در حال كفر،