خواهند ماند- همان براى آنها كافى است!- و خدا آنها را از رحمت خود دور ساخته؛ و عذاب هميشگى براى آنهاست!
٦٩- (شما منافقان،) همانند كسانى هستيد كه قبل از شما بودند (و راه نفاق پيمودند؛ بلكه) آنها از شما نيرومندتر، و اموال و فرزندانشان بيشتر بود! آنها از بهره خود (از مواهب الهى در راه گناه و هوس) استفاده كردند؛ شما نيز از بهره خود، (در اين راه) استفاده كرديد، همان گونه كه آنها استفاده كردند؛ شما (در كفر و نفاق و استهزاى مومنان) فرو رفتيد، همان گونه كه آنها فرو رفتند؛ (ولى سرانجام) اعمالشان در دنيا و آخرت نابود شد؛ و آنها همان زيانكارانند!
٧٠- آيا خبر كسانى كه پيش از آنها بودند، به آنان نرسيده است؟! «قوم نوح» و «عاد» و «ثمود» و «قوم ابراهيم» و «اصحاب مَديَن» (قوم شعيب) و «شهرهاى زير و رو شده» (قوم لوط)؛ پيامبرانشان دلائل روشن براى آنان آوردند، (ولى نپذيرفتند؛) خداوند به آنها ستم نكرد، اما خودشان بر خويشتن ستم مى‌كردند!
تفسير:
نشانه‌هاى منافقان
در اين آيات نيز، بحث همچنان درباره منافقان، و رفتار و نشانه‌هاى آنها است.
اما در نخستين آيه مورد بحث، اشاره به يك مطلب كلّى مى‌كند و آن اين كه:
ممكن است روح نفاق، به اشكال مختلف ظاهر شود، و در چهره‌هاى متفاوت خودنمائى كند، به گونه‌اى كه در ابتدا جلب توجه نكند، مخصوصاً خودنمائى روح نفاق، در «مرد»، و «زن»، ممكن است متفاوت باشد، اما نبايد فريب تغيير چهره‌هاى نفاق را در ميان منافقان خورد، بلكه با دقت روشن مى‌شود: همه در