«آنها راضى شدند با متخلفان باقى بمانند» «رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوالِفِ».
همان طور كه سابقاً نيز اشاره كرديم، «خَوالِف» جمع «خالفة»، از ماده «خلف»، به معنى پشت سر است؛ به همين جهت به زنان كه به هنگام رفتن مردان به خارج از منزل، در منزل باقى مى‌مانند «خالفة» گفته مى‌شود، و در آيه مورد بحث، منظور از «خَوالِف»، تمام كسانى است كه: به نحوى از شركت در ميدان جنگ معذور بودند، اعم از زنان، پيران و يا بيماران و كودكان.
بعضى از احاديث، كه در تفسير آيه وارد شده نيز، به اين موضوع اشاره كرده است. «١»
سپس اضافه مى‌كند: «اينها بر اثر گناه و نفاق، به مرحله‌اى رسيده‌اند كه، بر قلب‌هايشان مهر زده شده، به همين دليل چيزى نمى‌فهمند» «وَ طُبِعَ عَلى‌ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لايَفْقَهُونَ».
در آغاز سوره «بقره»، درباره معنى مُهر نهادن بر قلب، سخن گفته‌ايم. «٢»
***
سومين آيه، از گروهى كه در نقطه مقابل اين دسته قرار دارند، و صفات و روحيات آنها، و اين كه سرانجام كارشان درست به عكس آنها است، سخن به ميان آورده، مى‌فرمايد: «اما پيامبر و آنها كه با او ايمان آورده‌اند، با اموال و جان‌هاى خود، در راه خدا جهاد كردند» «لكِنِ الرَّسُولُ وَ الَّذينَ آمَنُوا مَعَهُ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ».
و سرانجام، كارشان اين شد كه: «انواع نيكى‌ها، سعادت‌ها، پيروزى‌ها و خيرات مادّى و معنوى در اين جهان و جهان ديگر، نصيبشان است» «وَ أُولئِكَ