و در آخرت آن قدر بايد گريه كنند كه، گريه‌هاى دنيا در برابر آن ناچيز است. «١»
ولى، تفسير اوّل، با ظاهر آيه و تعبيرات مشابه آن، كه در گفته‌ها و نوشته‌ها مى‌آيد، سازگارتر است، به خصوص اين كه، لازمه تفسير دوم اين است كه، صيغه امر به معنى اخبار بوده باشد، و اين بر خلاف ظاهر است.
حديث معروفى كه بسيارى از مفسران از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل كرده‌اند كه فرمود:
لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَ لَبَكَيْتُمْ كَثِيراً: «اگر آنچه را من (از كيفرهاى هولناك قيامت) مى‌دانم، شما هم مى‌دانستيد، كم مى‌خنديديد و بسيار گريه مى‌كرديد» «٢» نيز، شاهد معنى اول است (دقت كنيد).
***
در آخرين آيه مورد بحث، اشاره به يكى ديگر از روش‌هاى حساب شده و خطرناك منافقان مى‌كند، و آن اين كه: آنها به هنگامى كه كار خلافى را آشكارا انجام مى‌دهند، براى تبرئه خود، ظاهراً در مقام جبران برمى‌آيند و با اين نوسان‌ها و اعمال ضد و نقيض، چهره اصلى خود را پنهان مى‌دارند.
آيه مى‌گويد: «هر گاه خداوند تو را به سوى گروهى از اينها بازگرداند، و از تو اجازه بخواهند كه در ميدان جهاد ديگرى شركت كنند، به آنها بگو هيچ گاه با من در هيچ ميدان جهادى شركت نخواهيد كرد، و هرگز همراه من با دشمنى نخواهيد جنگيد»! «فَإِنْ رَجَعَكَ اللَّهُ إِلى‌ طائِفَةٍ مِنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوكَ لِلْخُرُوجِ فَقُلْ لَنْ‌تَخْرُجُوا مَعِيَ أَبَداً وَ لَنْ‌تُقاتِلُوا مَعِيَ عَدُوّاً».
بدين معنى كه پيامبر صلى الله عليه و آله، بايد آنها را براى هميشه مأيوس كند، و روشن سازد كه- به اصطلاح- حنايشان ديگر رنگى نخواهد داشت، و كسى فريبشان را