تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٠
تنها توجيهى كه مىتوان براى روايات فوق كرد (هر چند خلاف ظاهر است)، اين است كه: پيامبر صلى الله عليه و آله قبل از نزول آيات فوق، اين جمله را مىفرموده، و هنگامى كه آيات فوق نازل شد، از استغفار براى آنها صرفنظر فرمود.
روايت ديگرى نيز در اين باره نقل شده، كه ممكن است ريشه اصلى روايات فوق باشد، كه به هنگام «نقل به معنى» دگرگون شده است، و آن اين كه:
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: لَوْ عَلِمْتُ أَنَّهُ لَوْ زِدْتُ عَلىَ السَّبْعِيْنَ مَرَّةً غَفَرَ لَهُمْ لَفَعَلْتُ:
«اگر مىدانستم هر گاه بيش از هفتاد بار براى آنها استغفار كنم، خداوند آنان را مىبخشد، چنين مىكردم». «١»
مفهوم اين سخن، (مخصوصاً با توجه به كلمه «لَوْ» كه براى امتناع مىباشد) اين است كه: مىدانم خدا آنها را نمىبخشد، ولى به قدرى قلبم از عشق به هدايت بندگان خدا و نجاتشان آكنده است، كه اگر فرضاً بيش از هفتاد بار استغفار، باعث نجاتشان مىشد، چنين مىكردم.
به هر حال، مفهوم آيات فوق روشن است، و هر حديثى بر خلاف آنها باشد، يا بايد آن را توجيه كرد و يا كنار گذاشت.
***