تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨٢
تفسير:
قاطعيت در برابر مشركان
اين آيات و چند آيه بعد، كه همگى در رابطه با مسأله توحيد و مبارزه با شرك و دعوت به سوى حق سخن مىگويد، آخرين آيات اين سوره است، و در واقع فهرست يا خلاصهاى است از بحثهاى توحيدى اين سوره، و تأكيدى است بر مبارزه با بتپرستى، كه در اين سوره كراراً بيان شده است.
لحن آيات نشان مىدهد: مشركان گاهى گرفتار اين توهّم بودند، كه ممكن است پيامبر در اعتقاد خود پيرامون بتها نرمش و انعطافى به خرج دهد، و نوعى پذيرش براى آنها قائل گردد، و آنان را در كنار عقيده به خدا به گونهاى قبول كند.
قرآن با قاطعيت هر چه تمامتر، به اين توهّم بىاساس پايان مىدهد، و فكر آنها را براى هميشه راحت مىكند كه، هيچ گونه سازش و نرمشى در برابر بت معنى ندارد، و جز «اللَّه» معبودى نيست، تنها «اللَّه» «نه يك كلمه بيشتر، نه يك كلمه كمتر».
نخست به پيامبر صلى الله عليه و آله دستور مىدهد: تمام مردم را مخاطب ساخته «بگو: اى مردم! اگر شما در اعتقاد من شك و ترديدى داريد، آگاه باشيد من كسانى را كه- غير از خدا- پرستش مىكنيد، هرگز نمىپرستم»! «قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ في شَكٍّ مِنْ ديني فَلاأَعْبُدُ الَّذينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ».
و تنها به نفى معبودهاى آنان قناعت نمىكند، بلكه براى تأكيد بيشتر، تمام پرستش را براى خدا اثبات كرده مىفرمايد: «بلكه خدائى را مىپرستم كه شما را مىميراند» «وَ لكِنْ أَعْبُدُ اللَّهَ الَّذي يَتَوَفَّاكُمْ».
و باز براى تأكيد افزونتر مىگويد: اين تنها خواسته من نيست، «اين فرمانى است كه به من داده شده، كه از ايمان آورندگان به اللَّه بوده باشم» «وَ أُمِرْتُ أَنْ