تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٤
كه به هنگام رستاخيز فكر مىكنند، دوران برزخشان- كه شايد هزاران و يا دهها هزار سال بوده- بيش از ساعتى نبوده است.
شاهد اين تفسير، آيات ٥٥ و ٥٦ سوره «روم» است كه مىگويد: وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ ما لَبِثُوا غَيْرَ ساعَةٍ كَذلِكَ كانُوا يُؤْفَكُونَ* وَ قالَ الَّذِيْنَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ الإِيْمانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِى كِتابِ اللَّهِ إِلى يَوْمِ الْبَعْثِ فَهذا يَوْمُ الْبَعْثِ وَ لكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لاتَعْلَمُونَ:
«و روزى كه قيامت بر پا شود، مجرمان سوگند ياد مىكنند كه جز ساعتى (در عالم برزخ) درنگ نكردند! اين چنين از درك حقيقت بازگردانده مىشوند* ولى كسانى كه علم و ايمان به آنان داده شده مىگويند: شمابه فرمان خدا تا روز قيامت (در عالم برزخ) درنگ كرديد، و اكنون روز رستاخيز است، اما شما نمىدانستيد»!
از اين دو آيه استفاده مىشود: گروهى از مجرمان به هنگامى كه قيامت بر پا مىشود، سوگند ياد مىكنند كه دوران برزخشان ساعتى بيش نبوده است، ولى مؤمنان به آنها مىگويند: دورانى طولانى بوده، و هم اكنون قيامت بر پا شده است و شما نمىدانيد! (و مىدانيم «برزخ» براى همه يكسان نيست، كه شرح آن را ذيل آيات مناسب خواهيم داد).
مطابق اين تفسير، معنى جمله «يَتَعارَفُونَ بَيْنَهُمْ» چنين خواهد بود كه: «آنها به قدرى زمان برزخ را كوتاه احساس مىكنند، كه هيچ مطلبى از دنيا را فراموش نكردهاند، و يكديگر را به خوبى مىشناسند».
و يا اين كه: «اعمال زشت يكديگر را در آنجا مىبينند و باطن يكديگر را مىشناسند» و اين خود يك رسوائى بزرگ براى آنها است.
آنگاه اضافه مىكند: در آن روز به همه آنها ثابت مىشود: «افرادى كه روز