تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٢
بعضى هر دو را مترادف و به يك معنى دانستهاند.
بعضى گفتهاند: «ضياء» كه در مورد نور «خورشيد» در آيه فوق به كار رفته، همان نور قوى است، اما كلمه «نور» كه درباره «ماه» به كار رفته، نور ضعيفتر است.
سومين نظر در اين باره اين است كه: «ضياء» به معنى نور ذاتى است، ولى «نور» مفهوم اعمى دارد، كه ذاتى و عرضى هر دو را شامل مىشود.
بنابراين: تفاوت تعبير در آيه فوق، اشاره به اين نكته است كه: خداوند «خورشيد» را منبع جوشش نور قرار داد، در حالى كه نور «ماه»، جنبه اكتسابى دارد، و از «خورشيد» سرچشمه مىگيرد.
اين تفاوت با توجه به پارهاى از آيات قرآن، صحيحتر به نظر مىرسد؛ زيرا در سوره «نوح» مىخوانيم: وَ جَعَلَ الْقَمَرَ فيهِنَّ نُوراً وَ جَعَلَ الشَّمْسَ سِراجاً: «و ماه را در ميان آسمانها مايه روشنائى، و خورشيد را چراغ فروزانى قرار داده است»؟! «١»
و در سوره «فرقان» مىخوانيم: وَ جَعَلَ فيها سِراجاً وَ قَمَراً مُنيراً: «و در ميان آن، چراغ روشن و ماه تابانى آفريد»! «٢»
با توجه به اين كه «سراج» (چراغ)، نور از خودش پخش مىكند، و منبع و سرچشمه نور است، و خورشيد در دو آيه فوق تشبيه به «سراج» شده است، روشن مىشود در آيات مورد بحث نيز، اين تفاوت بسيار متناسب است.
***
٢- «ضياء» جمع است يا مفرد؟
در اين كه آيا «ضياء» جمع است يا مفرد، در ميان اهل ادب و نويسندگان