يك نوع پليدى باطنى و معنوى است، كه سرانجام اثرش در تمام وجود انسان و سخنان و كردارش، آشكار مى‌گردد.
***
٣- منظور از «يَسْتَبْشِرُون»
جمله «وَ هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ»، با توجه به ريشه كلمه «بشارت»، كه به معنى سرور و خوشحالى است كه آثارش در چهره انسان ظاهر گردد، نشان مى‌دهد به قدرى اثر تربيتى آيات قرآن در مؤمنان آشكار بود، كه فوراً علائمش در چهره‌هايشان نمايان مى‌گشت.
***
٤- نفاق بيمارى است
در آيات فوق، «نفاق» و صفات زشتى كه لازمه آن است، به عنوان بيمارى قلبى شمرده شده، و همان گونه كه سابقاً هم گفته‌ايم: «قلب» در اين گونه موارد به معنى روح و عقل است، و بيمارى قلبى، در اين موارد، به معنى رذايل اخلاقى و انحرافات روانى است.
و اين تعبير نشان مى‌دهد: انسان اگر از روحيه سالمى برخوردار باشد، هيچ يك از اين صفات زشت نبايد در وجود او ريشه بدواند، و اين گونه اخلاق، همچون بيمارى جسمانى، بر خلاف طبيعت انسان مى‌باشد.
بنابراين، آلودگى به اين صفات، دليل بر انحراف از مسير اصلى طبيعى و بيمارى روحى و روانى است. «١»
***