تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥١
سوره، بلكه از هر آيهاى، درس تازهاى فرا مىگيرند، كه ايمانشان را پرورش مىدهد، و صفات بارز انسانيت را در آنها تقويت مىكند.
ولى كسانى كه از پشت شيشههاى تاريك لجاجت و كبر و نفاق به اين آيات مىنگرند، نه تنها از آنها بهره نمىگيرند، كه بر شدت كفر و عنادشان افزوده مىشود.
و به تعبير ديگر: در برابر هر فرمان تازهاى، نافرمانى و عصيان جديدى مىكنند، و در مقابل هر دستورى، سركشى تازهاى، و در مقابل هر حقيقت، لجاجت جديدى، و اين سبب تراكم عصيانها، نافرمانىها و لجاجتها، در وجودشان مىشود، و چنان ريشههاى اين صفات زشت در روح آنان قوى مىگردد كه، سرانجام در حال كفر مىميرند، و راه بازگشت به روى آنها به كلّى بسته مىشود!
و باز به تعبير ديگر: در هيچ برنامه تربيتى، تنها «فاعليت فاعل» كافى نيست، بلكه روح پذيرش و «قابليت قابل» نيز شرط اساسى است.
***
٢- انواع پليدىها
«رِجْس» در لغت به معنى موجود پليد و ناپاك است، و به گفته «راغب» در «مفردات»، اين پليدى چهار گونه است:
گاهى از نظر غريزه و طبع.
گاهى از نظر فكر و عقل.
گاهى از جهت شرع.
و گاهى از تمام جهات.
البته شك نيست، پليدى ناشى از نفاق، لجاجت و سرسختى در مقابل حق،