تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩
٢- آيا زكات بايد به هشت قسمت مساوى تقسيم شود؟
بعضى از مفسران يا فقهاء عقيده دارند: ظاهر آيه فوق اين است كه: بايد زكات مال به هشت سهم مساوى تقسيم گردد، و هر كدام در مصرف خود صرف شود، مگر اين كه: مقدار زكات به قدرى ناچيز باشد، كه نتوان آن را به هشت سهم قابل ملاحظه تقسيم كرد.
اما اكثريت قاطع فقهاء بر آنند كه: اصناف هشتگانه فوق، مواردى است كه صرف زكات در آنها مجاز است، و تقسيم كردن به همه واجب نيست.
سيره قطعى پيغمبر صلى الله عليه و آله، امامان اهل بيت عليهم السلام و ياران آنها نيز، اين معنى را تأييد مىكند، به علاوه، با توجه به اين كه: زكات يك ماليات اسلامى است، و حكومت اسلامى موظف است آن را از مردم وصول كند، و هدف از تشريع آن رفع نيازمندىهاى گوناگون جامعه اسلامى مىباشد، طبعاً چگونگى مصرف آن در اين مصارف هشتگانه، بستگى به ضرورتهاى اجتماعى از يكسو، و نظر حكومت اسلامى از سوى ديگر دارد.
***
٣- در چه زمانى زكات واجب شد؟
از آيات مختلف قرآن از جمله آيه ١٥٦ سوره «اعراف»، ٣ سوره «نمل»، ٤ سوره «لقمان»، و آيه ٧ سوره «فصلت» كه همه از سورههاى «مكّى» هستند، چنين استفاده مىشود كه: حكم وجوب زكات در «مكّه» نازل شده است، و مسلمانان موظف به انجام اين وظيفه اسلامى بودهاند، ولى به هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله به «مدينه» مهاجرت كرد، و پايه حكومت اسلامى را گذارد و طبعاً نياز به تشكيل بيتالمال بود، از طرف خداوند مأموريت يافت كه، زكات را شخصاً از مردم بگيرد (نه اين كه خودشان به ميل و نظر خود، در مصارف آن صرف كنند).