١٠٠ وَ السَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرينَ وَ الأَنْصارِ وَ الَّذينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْري تَحْتَهَا الأَنْهارُ خالِدينَ فيها أَبَداً ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظيمُ
ترجمه:
١٠٠- پيشگامان نخستين از مهاجرين و انصار، و كسانى كه به نيكى از آنها پيروى كردند، خداوند از آنها خشنود گشت، و آنها (نيز) از او خشنود شدند؛ و باغ‌هائى از بهشت براى آنان فراهم ساخته، كه نهرها از زير درختانش جارى است؛ جاودانه در آن خواهند ماند؛ و اين است پيروزى بزرگ!
تفسير:
پيشگامان اسلام
گر چه درباره شأن‌نزول آيه فوق، مفسران، روايات متعددى نقل كرده‌اند، ولى، چنان كه خواهيم ديد، هيچ كدام از آنها «شأن‌نزول» آيه نيست، بلكه در واقع، بيان مصداق و وجود خارجى آن است.
به هر حال، به دنبال آيات گذشته، كه بيان حال كفار و منافقان را مى‌نمود، در آيه فوق، اشاره به گروه‌هاى مختلف از مسلمانان راستين شده است و آنها را در سه گروه مشخص، تقسيم مى‌كند.
نخست، آنها كه «پيشگامان در اسلام و هجرت بوده‌اند» «وَ السَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرينَ».
دوم، آنها كه «پيشگام در نصرت و يارى پيامبر صلى الله عليه و آله، و ياران مهاجرش بودند»