تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٧
است كه در آيات ديگر قرآن به عنوان «تزيين شيطان» (فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ) «١»
يا «ولايت شيطان» (فَهُوَ وَلِيُّهُمُ الْيَوْمَ) «٢»
تعبير شده است.
قابل توجه اين كه جمله «نُقَيِّضْ» با توجه به مفهوم لغوى آن، هم دلالت بر استيلاء شياطين دارد، و هم قرين بودن آنها، در عين حال جمله «هُوَ لَهُ قَرِيْنٌ» بعد از آن آمده، تا اين معنى را تأكيد كند كه، شياطين از اين گونه افراد هرگز جدا نمىشوند!
تعبير به «رحمان» اشاره لطيفى است به اين كه آنها چگونه از خدائى كه رحمت عامش همگان را فراگرفته روىگردان مىشوند، و از ياد او غافل مىگردند؟.
آيا چنين كسانى جز اين سرنوشتى مىتوانند داشته باشند كه، همنشين شياطين، و محكوم فرمان آنها گردند؟
بعضى از مفسران احتمال دادهاند: «شياطين» در اينجا معنى وسيعى دارد كه حتى شياطين انس را شامل مىشود، و آن را اشاره به «رؤسا و سردمداران ضلالت» دانستهاند كه مستولى و مسلط بر غافلان از ياد خدا، مىشوند و با آنها قرين هستند، و اين توسعه بعيد نيست.
***
سپس به دو امر مهم كه شياطين درباره اين غافلان انجام مىدهند اشاره كرده مىفرمايد: «و آنها (شياطين) اين گروه را از راه (خدا) بازمىدارند» «وَ إِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ». «٣»
هر وقت اراده بازگشت كنند، سنگى بر سر راه آنها مىافكنند و مانعى ايجاد