تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩١
تفسير:
چرا در قرآن تدبر نمىكنند؟!
اين آيات، همچنان به بحث پيرامون منافقان و موضعگيرىهاى مختلف آنها ادامه مىدهد، مىفرمايد: «كسانى كه بعد از روشن شدن حق بازگشتند و پشت كردند، شيطان اعمال زشتشان را در نظرشان زينت داده، و آنها را به آرزوهاى دور و دراز فريفته است» «إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلى أَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَى الشَّيْطانُ سَوَّلَ لَهُمْ وَ أَمْلى لَهُمْ».
گر چه بعضى احتمال دادهاند كه، اين آيه پيرامون جمعى از كفار اهل كتاب سخن مىگويد، كه قبل از قيام پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله نشانههاى او را بر اساس كتب آسمانيشان مىشمردند، و سخت در انتظار او بودند، اما بعد از قيام او و روشن شدن اين نشانهها، به او پشت كردند و شهوات و منافع مادى، مانع ايمانشان شد.
ولى، قرائنى كه در آيات قبل و بعد است به خوبى نشان مىدهد اين آيه نيز درباره منافقانى سخن مىگويد كه، نزديك آمدند و دلائل حقانيت پيامبر صلى الله عليه و آله را به وضوح ديدند و شنيدند، ولى به خاطر هواپرستى و تسويلات شيطانى به آن پشت كردند.
«سَوَّل» از ماده «سؤل» (بر وزن قفل) به معنى حاجتى است كه نفس آدمى نسبت به آن حريص است «١» و «تسويل» معنى «ترغيب و تشويق» نسبت به امورى كه به آن حريص است، و نسبت اين امر به شيطان، به خاطر وسوسههائى است كه او در جان انسان مىكند، و مانع هدايت او مىشود.
جمله «وَ أَمْلى لَهُمْ»، از ماده «املاء» به معنى ايجاد طول امل و آرزوهاى