انجام دهد خود به خود آزاد مى‌شود. «١»
ماده سوم- احياى شخصيت بردگان
در دوران برزخى كه بردگان مسير خود را طبق برنامه حساب شده اسلام به سوى آزادى مى‌پيمايند، اسلام براى احياى حقوق آنها اقدامات وسيعى كرده است، و شخصيت انسانى آنان را احياء نموده، تا آنجا كه از نظر شخصيت انسانى، هيچ تفاوتى ميان بردگان و افراد آزاد، نمى‌گذارد و معيار ارزش را همان تقوا قرار مى‌دهد، لذا به بردگان، اجازه مى‌دهد پست‌هاى مهم اجتماعى را عهده‌دار شوند، حتى بردگان مى‌توانند مقام مهم قضاوت را عهده‌دار شوند. «٢»
در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله نيز، مقامات برجسته‌اى، از فرماندهى لشكر گرفته تا پست‌هاى حساس ديگر به بردگان يا بردگان آزاد شده سپرده شد.
بسيارى از ياران بزرگ پيامبر صلى الله عليه و آله، بردگان و يا بردگان آزاد شده بودند، و در حقيقت بسيارى از آنها، به صورت معاون براى بزرگان اسلام انجام وظيفه مى‌كردند.
سلمان و بلال و عمار ياسر و قنبر، را در اين گروه مى‌توان نام برد، بعد از «غزوه بنى المصطلق»، پيامبر صلى الله عليه و آله با يكى از كنيزان آزاد شده اين قبيله، ازدواج كرد و همين امر بهانه آزادى تمام اسراى قبيله شد.
ماده چهارم- رفتار انسانى با بردگان
در اسلام دستورات زيادى درباره رفق و مدارا با بردگان، وارد شده تا آنجا كه آنها را در زندگى صاحبان خود، شريك و سهيم كرده است.
پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله مى‌فرمود: «كسى كه برادرش زير دست او است بايد، از آنچه مى‌خورد به او بخوراند و از آنچه مى‌پوشد، به او بپوشاند، و زيادتر از