تعبيرى است از حال منافقان ترسو و بزدل!.
چرا برخورد مؤمنان و منافقان اين چنين متفاوت نباشد؟ در حالى كه گروه اول، به خاطر ايمان محكمشان، هم به لطف و عنايت و يارى پروردگار اميدوارند، و هم از شهادت در راه او، پروا ندارند.
ميدان جهاد براى آنها، ميدان اظهار عشق به محبوب، ميدان شرف و فضيلت، ميدان شكوفائى استعدادها، و ميدان پايدارى و مقاومت و پيروزى است، و در چنين ميدانى، ترس معنى ندارد.
اما براى «منافقان»، ميدان مرگ و نابودى و بدبختى است، ميدان شكست و جدائى از لذات دنيا است، ميدانى است تاريك و ظلمانى، با آينده‌اى وحشتناك و مبهم!.
منظور از «سورة محكمة» به عقيده بعضى از مفسران، سوره‌هائى است كه در آن مسأله جهاد مطرح مى‌شود، ولى دليلى بر اين تفسير در دست نيست، بلكه ظاهر اين است كه «محكم» در اينجا به همان معنى مستحكم و استوار و قاطع و خالى از هر گونه ابهام است كه گاه در مقابل آن، «متشابه» قرار مى‌گيرد، و البته آيات جهاد، چون معمولًا از قاطعيت فوق العاده‌اى برخوردار است تناسب بيشترى با مفهوم اين واژه دارد، اما منحصر به آن نيست.
تعبير به الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ: «كسانى كه در قلب‌هايشان بيمارى است» تعبيرى است كه در لسان قرآن، معمولًا براى «منافقين» به كار مى‌رود، و اين كه بعضى از مفسران احتمال داده‌اند: منظور افراد «ضعيف الايمان» است، نه با ساير آيات قرآن سازگار مى‌باشد، و نه با آيات قبل و بعد آيه مورد بحث، كه همه از منافقان سخن مى‌گويد.
به هر حال، در پايان آيه در يك جمله كوتاه مى‌گويد: «واى بر آنها، كه مرگ و