تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٣
و مىتوان گفت: آمرزش گناهان، نتيجه ايمان آنها، و اصلاح بال نتيجه اعمال صالح آنها است.
مؤمنان، هم داراى آرامش فكرند، و هم پيروزى در برنامههاى عملى، كه اصلاح بال، دامنه گستردهاى دارد و همه اينها را شامل است، و چه نعمتى از اين بالاتر كه، انسان روحى آرام و قلبى مطمئن و برنامههائى مفيد و سازنده داشته باشد.
***
در آخرين آيه، نكته اصلى اين پيروزى و آن شكست را در يك مقايسه فشرده و گويا، بيان كرده، مىفرمايد: «اين به خاطر آن است كه كافران از باطل پيروى كردند، و مؤمنان از حقى كه از سوى پروردگارشان بود» «ذلِكَ بِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْباطِلَ وَ أَنَّ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِنْ رَبِّهِمْ».
جان مطلب اينجا است كه دو خط «ايمان» و «كفر» از دو خط «حق» و «باطل» منشعب مىشود، «حق» يعنى واقعيتهاى عينى كه از همه بالاتر ذات پاك پروردگار است، و به دنبال آن حقائق مربوط به زندگى انسان، و قوانينى حاكم بر رابطه او با خدا، و روابط آنها با يكديگر است.
«باطل» يعنى پندارها، خيالها، نيرنگها، افسانههاى خرافى، كارهاى بيهوده و بىهدف، و هر گونه انحراف از قوانين حاكم بر عالم هستى.
آرى، مؤمنان پيروى از حق مىكنند، به همان معنى كه گفته شد و كفار از باطل، و همين دليل بر پيروزى آنها و شكست اينها است.
قرآن مجيد مىگويد: وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما باطِلًا: «ما آسمان و زمين و آنچه را ميان آنهاست بيهوده نيافريديم». «١»