تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩
گرفته، و عوامل گوناگون ديگر، چنان آرام است كه ساكنان آن كمترين ناراحتى احساس نمىكنند، و مىدانيم، نعمت آرامش و امنيت پايه اصلى بهرهگيرى از نعمتهاى ديگر است، بديهى است اگر اين عوامل مختلف، دست به دست هم نمىدادند، هرگز اين آرامش وجود نداشت.
و براى بيان نعمت دوم، مىافزايد: «و براى شما در آن راههائى آفريد، باشد كه هدايت شويد (و به مقصد برسيد)»! «وَ جَعَلَ لَكُمْ فِيها سُبُلًا لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ».
اين نعمت، كه بارها در قرآن مجيد به آن اشاره شده است (سوره طه آيه ٥٣، سوره انبياء آيه ٣١، و سوره نحل آيه ١٥)، از نعمتهائى است كه بسيارى از آن غافلند، زيرا مىدانيم، تقريباً سراسر خشكىها را چينخوردگيهاى بسيار، فراگرفته و كوههاى بزرگ و كوچك و تپههاى مختلف، آن را پوشانده است، و جالب اين كه در ميان بزرگترين سلسله جبال دنيا، غالباً بريدگىهائى وجود دارد كه انسان مىتواند راه خود را از ميان آنها پيدا كند، و كمتر اتفاق مىافتد كه اين كوهها، به كلى مايه جدائى بخشهاى مختلف زمين گردند، و اين يكى از اسرار نظام آفرينش و از مواهب الهى بر بندگان است.
از اين گذشته، بسيارى از قسمتهاى زمين، به وسيله راههاى دريائى به يكديگر مربوط مىشوند، كه اين خود نيز در عموميت مفهوم آيه وارد است. «١»
از آنچه گفتيم، روشن شد كه منظور از جمله «لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُون»، هدايت يافتن به مقصود و پيدا كردن مناطق مختلف زمين است، هر چند بعضى آن را اشاره به هدايت يافتن در امر توحيد و خداشناسى دانستهاند (البته جمع ميان هر دو معنى نيز بى مانع است).