تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٧
محتواى سوره جاثيه
اين سوره، كه ششمين سوره از سورههاى «حواميم» است، از سورههاى «مكّى» است، و زمانى نازل شد كه درگيرى شديدى ميان «مسلمانان» و «مشركان» بر فضاى اجتماعى «مكّه» حاكم بود، و به همين دليل بيشتر روى مسائل مربوط به توحيد، و مبارزه با شرك، و تهديد ظالمان به دادگاه قيامت، و توجه به مسأله ثبت اعمال، و همچنين توجه به سرنوشت اقوام سركش پيشين مىپردازد، و مىتوان محتواى اين سوره را در هفت بخش خلاصه كرد:
١- عظمت قرآن مجيد و اهميت آن.
٢- بيان گوشهاى از دلائل توحيد در برابر مشركان.
٣- ذكر پارهاى از ادعاهاى طبيعى مسلكان، و پاسخ قاطع به آن.
٤- اشاره كوتاهى به سرنوشت بعضى از اقوام پيشين همچون بنىاسرائيل، به عنوان گواهى بر مباحث اين سوره.
٥- تهديد شديد نسبت به گمراهانى كه اصرار و پافشارى بر عقائد انحرافى خود دارند.
٦- دعوت به عفو و گذشت در عين قاطعيت و عدم انحراف از مسير حق.
٧- اشارات گويائى به حوادث تكاندهنده قيامت، مخصوصاً نامه اعمال كه تمامى كارهاى انسان را بىكم و كاست در برمىگيرد.
اين سوره با اوصاف و نامهاى بزرگ خداوند، همچون «عزيز» و «حكيم» آغاز مىشود، و با آن نيز ختم مىگردد، نام اين سوره «جاثيه» است، به تناسب آيه ٢٨ اين سوره (جاثيه يعنى كسى كه به زانو در آمده) و اشاره به وضع بسيارى