تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٧
بسيارى از مفسران، در مورد شايستگى نسبى بنىاسرائيل پذيرفته شده است.
اما با توجه به اين كه، اين جمعيتِ لجوج، طبق گفته قرآن، همواره پيامبران خود را آزار مىدادند، و با سرسختى و تعصبِ خاصى در برابر احكام الهى مىايستادند، و حتى زمانى كه تازه از «نيل» رهائى يافته بودند، پيشنهادِ بتسازى به موسى عليه السلام كردند!، ممكن است گفته شود، منظور از آيه فوق، بيان امتياز نيست، بلكه بيانِ حقيقت ديگرى است، و معنى آيه چنين است: «با وجود اين كه ما علم داشتيم كه آنها از مواهب الهى سوء استفاده مىكنند، به آنها برترى داديم تا آنان را بيازمائيم» چنان كه از آيه بعد نيز، استفاده مىشود كه خداوند، مواهب ديگرى نيز به آنها داد تا آنها را بيازمايد.
به اين ترتيب، اين گزينش الهى، نه تنها دليل بر مزيت آنها نيست، بلكه يك مذمتِ ضمنى نيز در آن درج است؛ چرا كه حق اين نعمت را اداء نكردند و از عهده امتحان برنيامدند.
***
در آخرين آيه مورد بحث، به بعضى از مواهب ديگر كه خدا به آنها داده بود، اشاره كرده، مىفرمايد: «ما آيات و نشانههائى از عظمت و قدرت خويش به آنان داديم، كه در آن، آزمايش آشكارى بود» «وَ آتَيْناهُمْ مِنَ الْآياتِ ما فِيهِ بَلؤُا مُبِينٌ».
گاه در بيابان «سينا» و در وادى «تيه»، ابرها را بر سر آنها سايهافكن ساختيم، گاه مائده مخصوص «منّ و سلوى» را بر آنها نازل كرديم، گاه از دل سنگ سخت، چشمه آب براى آنها جارى نموديم، و گاه نعمتهاى معنوى و مادى ديگرى نصيبشان كرديم.
اما همه اينها براى آزمايش و امتحان بود؛ زيرا خداوند گروهى را با مصيبت آزمايش مىكند، و گروهى را با نعمت، چنان كه در آيه ١٦٨ سوره «اعراف»