تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٥
چه زيانى از اين بدتر، كه تمام سرمايههاى وجود خود را از دست دادند و خشم و غضب خدا را براى خود خريدند.
در مقايسه اين دو گروه دوزخى و بهشتى، در اين آيات به اين امور برخورد مىكنيم.
آنها مدارج رشد تكامل خود را طى مىكنند، در حالى كه اينها همه سرمايههاى خويش را از دست مىدهند و زيانكارند.
آنها حقشناسند و شكرگزار، حتى در برابر پدر و مادر، اما اينها حق نشناسند و جسور و بىادب، حتى نسبت به والدينشان.
آنها «همراه مقربان خداوند» در بهشتند، و اينها در «زمره اقوام بىايمان» در دوزخند، و هر يك به گروه همجنس خود ملحق مىشوند.
آنها از لغزشهاى خود توبه مىكنند و در برابر حق تسليماند، اما اينها طغيانگرند و سركش، و خودخواه و متكبر.
قابل توجه اين كه: اين گروه لجوج در انحرافات خود بر وضع اقوام پيشين تكيه مىكنند، و در دوزخ نيز با همانها محشور خواهند بود.
***
در آخرين آيه مورد بحث، نخست به تفاوت درجات و مراتب هر يك از اين دو گروه، اشاره كرده، مىگويد: «براى هر كدام از آنها درجاتى است بر طبق اعمالى كه انجام دادهاند» «وَ لِكُلٍّ دَرَجاتٌ مِمَّا عَمِلُوا». «١»
چنان نيست كه بهشتيان يا دوزخيان، همه در يك درجه باشند، بلكه آنها نيز به تفاوت اعمالشان، و به تناسب خلوص نيّت و ميزان معرفتشان، مقامات متفاوتى دارند، و اصل عدالت، دقيقاً در اينجا حاكم است.