جمله «أَ فَنَضْرِبُ عَنْكُم» به معنى «أَ فَنَصْرِفُ عَنْكُم» (آيا از شما باز داريم و منصرف سازيم) آمده است، چرا كه وقتى سوار مى‌خواهد مركبش را از طريقى به جانب ديگرى ببرد، آن را با شلاق مى‌زند، و لذا كلمه «ضَرْب» در اين گونه موارد به جاى «صَرْف» (منصرف ساختن) به كار مى‌رود. «١»
«صَفْح» در اصل به معنى جانب و طرف چيزى است، و به معنى عرض و پهنا نيز مى‌آيد، و در آيه مورد بحث، به معنى اول است، يعنى آيا ما اين قرآن را كه مايه يادآورى است، از سوى شما به جانب ديگرى متمايل سازيم؟
«مُسْرِف» از ماده «اسراف» به معنى تجاوز از حد است، اشاره به اين كه مشركان و دشمنان پيامبر صلى الله عليه و آله در مخالفت و عداوت خود، هيچ حد و مرزى را به رسميت نمى‌شناختند.
***
سپس، به عنوان شاهد و گواه بر آنچه گفته شد، و هم تسلّى و دلدارى پيامبر صلى الله عليه و آله، و در ضمن تهديدى براى منكران لجوج، در عبارتى كوتاه و محكم مى‌فرمايد: «چه بسيار پيامبرانى كه (براى هدايت) در ميان اقوام پيشين فرستاديم» «وَ كَمْ أَرْسَلْنا مِنْ نَبِيٍّ فِي الْأَوَّلِينَ».
***
«ولى هيچ پيامبرى به سوى آنها نمى‌آمد مگر اين كه او را استهزاء مى‌كردند» «وَ ما يَأْتِيهِمْ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ».
اين مخالفت‌ها و سخريه‌ها، هرگز مانع لطف الهى نبود، اين فيضى است كه از ازل تا به ابد، ادامه يافته، و جودى است، كه بر همه بندگان مى‌كند، و اصلًا آنها