حيوانات غول‌پيكر، با ويژگى‌ها و ساختمان‌هاى كاملًا متنوع و رنگارنگ، كه گاه براى مطالعه يك نوع از آنها بايد جمعى از دانشمندان، تمام عمر خود را مصروف كنند، و با اين كه هزاران كتاب درباره اسرار آفرينش آنها نوشته شده، هنوز آنچه درباره آنها مى‌دانيم در برابر آنچه نمى‌دانيم، بسيار كم است، هر يك به نوبه خود آيتى و نشانه‌اى از علم و حكمت و قدرت بى‌پايان مبدأ آفرينش است.
ولى چرا گروهى دهها سال در لابلاى اين آيات رفت و آمد دارند، و كمترين آگاهى حتى از يكى از آنها ندارند؟ دليلش همان است كه قرآن مى‌گويد: «اين آيات مخصوص طالبان ايمان و يقين و صاحبان انديشه و فكر است»، براى آنها كه درهاى قلب خود را گشوده، و با تمام وجود، تشنه يقين و علم و دانش‌اند، حتى كمترين حركت و كوچك‌ترين موجود را از نظر دور نمى‌دارند، و ساعت‌ها در آن مى‌انديشند، و از آن نردبانى مى‌سازند براى ارتقاء به سوى «اللَّه»، و دفترى براى «معرفت كردگار»، و با او به راز و نياز مى‌پردازند و جام دل را از باده عشقش لبريز مى‌كنند، آرى، اينها همه مخصوص اهل يقين است.
***
در آيه بعد، از «سه موهبت بزرگ» كه هر يك نقش مهمى در حيات انسان و موجودات زنده ديگر دارند، و هر يك آيتى از آيات خدا است، نام مى‌برد:
«نور»، «آب» و «هوا» مى‌فرمايد: «در آمد و شد شب و روز، و رزقى را كه خداوند از آسمان نازل كرده، و به وسيله آن زمين را بعد از مرگش حيات بخشيده، و همچنين در وزش بادها، نشانه‌هائى است براى جمعيتى كه تعقل و انديشه مى‌كنند» «وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ رِزْقٍ فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ تَصْرِيفِ الرِّياحِ آياتٌ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ».
مسأله نظام «نور و ظلمت»، و آمد و شد شب و روز، كه هر يك با نظم