چنگال عذاب الهى در زمين فرار كند» «وَ مَنْ لايُجِبْ داعِىَ اللَّهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ فِى الْأَرْضِ».
«و ياور و سرپرستى غير از خدا براى او نخواهد بود» «وَ لَيْسَ لَهُ مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءُ».
و لذا «اين گروه در گمراهى آشكارند» «أُولئِكَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ».
چه گمراهى از اين بدتر و آشكارتر كه انسان به ستيزه‌جوئى با حق و پيامبر خدا، و حتى با خدا برخيزد، كه نه در تمام عالم هستى جز او، پناهگاهى وجود دارد، و نه انسان مى‌تواند از محيط كشورش بگريزد، و به جاى ديگرى فرار كند.
بارها گفته‌ايم: «مُعْجِزٍ» (يا ساير مشتقات اين كلمه) در اين گونه موارد به معنى عاجز نمودن از تعقيب و كيفر است، و يا به تعبير ديگر، فرار كردن از چنگال مجازات.
تعبير به «فِى الْأَرْضِ» (در زمين)، اشاره به اين است كه، هر جاى زمين برويد ملك خدا است، و از حيطه قدرت او خارج نخواهد بود، و اگر سخنى از آسمان نمى‌گويد به خاطر اين است كه به هر حال، جايگاه جنّ و انس هر دو روى زمين است.
***
نكته‌ها:
١- تبليغات مؤثر
چنان كه گفتيم، بحث پيرامون جنّ و چگونگى حيات اين موجود، و خصوصيات ديگر مربوط به آن، به خواست خداوند، در تفسير سوره «جنّ» خواهد آمد، آنچه از آيات مورد بحث استفاده مى‌شود اين است كه، آنها موجوداتى عاقل و صاحب شعورند، و مكلف به تكليف‌هاى الهى، و داراى دو