تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٠
توحيدى و مواعظ و اندرزها را مىشنوند، ولى در آنها اثر نمىكند.
آيات مورد بحث، از اين گروه و عواقب اعمال آنها به طور مشروح سخن مىگويد.
نخست مىفرمايد: «واى بر هر دروغگوى گنهكار»! «وَيْلٌ لِكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ».
«أَفَّاك» صيغه مبالغه است، و به معنى كسى است كه بسيار دروغ مىگويد، و گاه به كسى كه دروغ بزرگ مىگويد- هر چند زياد هم نباشد- گفته شده.
«أَثِيم» از ماده «اثم» به معنى مجرم و گنهكار است، و آن نيز معنى مبالغه را مىدهد.
از اين آيه به خوبى روشن مىشود كه موضعگيرى خصمانه در برابر آيات الهى، كار كسانى است كه سر تا پا آلوده گناه و كذب و دروغاند، نه پاك نهادان راستگو.
***
پس از آن به چگونگى موضعگيرىهاى آنها اشاره كرده، مىافزايد: «پيوسته آيات الهى را كه بر او تلاوت مىشود مىشنود، اما بر اثر تكبر همواره اصرار بر مخالفت دارد، گوئى اصلًا آن را نشنيده» «يَسْمَعُ آياتِ اللَّهِ تُتْلى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِراً كَأَنْ لَمْيَسْمَعْها». «١»
و به اين ترتيب آلودگى به گناه و دروغ، و همچنين كبر و خودبينى سبب مىشود كه اين همه آيات را نشنيده گيرد، و خود را به كرگوشى زند، همان گونه كه در آيه ٧ سوره «لقمان» نيز آمده است: وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِ آياتُنا وَلَّى مُسْتَكْبِراً كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْها كَأَنَّ فِي أُذُنَيْهِ وَقْراً: «و هنگامى كه آيات ما بر او خوانده مىشود