تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠
شهر و ديارى پيش از تو پيامبر انذاركنندهاى نفرستاديم مگر اين كه ثروتمندان مست و مغرور آن گفتند: ما پدران خود را بر آئينى يافتيم، و به آثار آنان اقتدا مىكنيم» «وَ كَذلِكَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قالَ مُتْرَفُوها إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى أُمَّةٍ وَ إِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُقْتَدُونَ».
از اين آيه، به خوبى استفاده مىشود كه، سردمداران مبارزه با انبياء، و آنها كه مسأله تقليد از نياكان را مطرح مىكردند، و سخت روى آن ايستاده بودند، همان «مُتْرَفُون» بودند، همان ثروتمندان مست و مغرور و مرفّه، زيرا «مترف» از «ترفه» (بر وزن لقمه) به معنى فزونى نعمت است، و از آنجا كه بسيارى از متنعمّان، غرق شهوات و هوسها مىشوند، كلمه «مترف» به معنى كسانى كه مست و مغرور به نعمت شده و طغيان كردهاند، آمده، «١» و مصداق آن، غالباً پادشاهان و جباران و ثروتمندانِ مستكبر و خودخواه است، آرى، آنها بودند كه با قيام انبياء به دوران خودكامگىهايشان پايان داده مىشد، و منافع نامشروعشان به خطر مىافتاد، و مستضعفان از چنگال آنها رهائى مىيافتند، و به همين دليل با انواع حيل و بهانهها به تخدير و تحميق مردم مىپرداختند، و امروز نيز بيشترين فساد دنيا از همين «مترفين» سرچشمه مىگيرد كه، هر جا ظلم و تجاوز و گناه و آلودگى است آنجا حضور فعال دارند.
قابل توجه اين كه، در آيه قبل خوانديم، كه آنها مىگفتند: «إِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُهْتَدُونَ» «ما نيز به پيروى آنان هدايت يافتهايم» و در اينجا از قول آنها مىگويد:
«إِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُقْتَدُونَ» «ما به آثار آنان اقتدا مىكنيم» گر چه هر دو تعبير در حقيقت به يك معنى باز مىگردد، ولى تعبير اول، اشاره به دعوى حقانيت مذهب نياكان است، و تعبير دوم اشاره به اصرار و پافشارى آنها بر پيروى و اقتداى به