تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٦
آرى، آنها وقتى تمام راههاى نجات را به روى خود مسدود مىبينند، چنين فريادى از دل برمىكشند!
اما چرا آنها خودشان مستقيماً تقاضاى مرگ را از خدا نمىكنند، بلكه به مالك دوزخ مىگويند، از پروردگارت بخواه تا به ما مرگ دهد؟ براى اين كه آنها در آن روز، از خداى خود محجوبند، چنان كه در آيه ١٥ «مطففين» مىخوانيم:
كَلَّا إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ، لذا تقاضاى خود را به وسيله فرشته عذاب مطرح مىكنند، يا به علت اين كه او فرشته است و نزد خداوند مقرب است.
***
در آيه بعد، كه در حقيقت علتى است براى خلود آنها در آتش دوزخ، مىگويد: «ما حق را براى شما آورديم، ولى اكثر شما از حق كراهت داريد و در برابر آن تسليم نيستيد» «لَقَدْ جِئْناكُمْ بِالْحَقِّ وَ لكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كارِهُونَ».
در اين كه سخن از ناحيه مالك دوزخ است و منظور از «ما» جمعيت فرشتگان است كه مالك دوزخ خود در زمره آنها مىباشد، يا گفتار خداوند است؟ مفسران دو نظر متفاوت اظهار داشتهاند.
البته سوق كلام، ايجاب مىكند، كه دنباله گفتار «مالك دوزخ» باشد، ولى محتواى خود آيه، تناسب با گفتار خداوند دارد، شاهد ديگر بر اين سخن آيه ٧١ سوره «زمر» است: وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آياتِ رَبِّكُمْ: «و نگهبانان دوزخ به آنها مىگويند: آيا رسولانى از ميان شما به سويتان نيامدند كه آيات پروردگارتان را براى شما بخوانند»؟
در اينجا خازنان دوزخ رسولان را آورنده حق مىشمرند، نه خودشان را.
تعبير به «حق» معنى گستردهاى دارد كه همه حقايق سرنوشتساز را شامل مىشود، هر چند در درجه اول، مسأله توحيد و معاد و قرآن قرار دارد.
اين تعبير، در حقيقت اشاره به اين است كه شما تنها با پيامبران الهى مخالف