تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٦
«حيوانات» و «گياهان» درست بر ضد هم عمل مىكنند، اولى اكسيژن را مىگيرد و گاز كربن مىدهد، و دومى كربن را مىگيرد و اكسيژن مىدهد تا تعادل در نظام حيات برقرار گردد، و با گذشت زمان ذخيره هواى مفيد زمين، نابود نشود.
وزش بادها علاوه بر اين، تلقيحگر گياهان، و باروركننده آنها، و افشاننده انواع بذرها در سرزمينهاى مختلف، و پرورشدهنده مراتع طبيعى و جنگلها، موجآفرين در دل اقيانوسهاست، موجى كه به دريا حيات و حركت مىبخشد، و آب را از عفونت و فساد حفظ مىكند، و نيز همين بادها كشتىها را بر صفحه اقيانوسها به حركت درمىآورد. «١»
جالب اين كه در آيات فوق، نخست سخن از آيات آسمان و زمين مىگويد، و در پايان مىفرمايد: در اينها نشانههائى براى «مؤمنان» است، سپس از آفرينش موجودات زنده سخن به ميان مىآورد، و مىگويد: در اين آياتى براى «اهل يقين» است، و بعد از نظام نور و ظلمت و باد و باران بحث مىكند، و مىگويد: در اينها نشانههائى براى «اهل تعقّل» است.
اين تفاوت تعبير، ممكن است به خاطر اين باشد كه انسان سه مرحله را در مسير «معرفة اللَّه» مىپيمايد تا به مقصد رسد، نخست مرحله «تفكر»، بعد از آن مرحله «يقين» و علم، و بعد از آن مرحله «ايمان» و به اصطلاح عقد قلب است، و از آنجا كه از نظر شرافت، ايمان مرحله اول، يقين مرحله دوم، و تفكر مرحله سوم است، اين ترتيب در آيات ذكر شده، هر چند از نظر وجود خارجى، تفكر در مرتبه اول، پس از آن يقين، و بعد ايمان است، و به تعبير ديگر آنها كه اهل ايمانند از مشاهده آيات الهى به اين مرحله عالى صعود مىكنند و آنها كه نيستند