سخت مى‌كوشيدند.
سپس، مى‌افزايد: «اگر آنها هنگامى كه برنامه‌ها محكم مى‌شود، و فرمان جهاد قطعيت مى‌يابد، به خدا راست گويند و از در صدق و صفا درآيند، براى آنها بهتر است» «فَإِذا عَزَمَ الْأَمْرُ فَلَوْ صَدَقُوا اللَّهَ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ».
هم در اين دنيا باعث سربلندى آنها است، و هم در آخرت به پاداش و ثواب بزرگ و فوز عظيم نائل مى‌شوند.
جمله «عَزَمَ الامْرُ» در اصل اشاره به محكم شدن كار است، ولى به قرينه آيات قبل و بعد، منظور از آن «جهاد» مى‌باشد.
***
در آيه بعد، مى‌افزايد: «اما اگر راه مخالفت را پيش گيريد، و از فرمان خدا و عمل به كتاب او، روى‌گردان شويد، آيا جز اين انتظارى مى‌رود كه در زمين فساد كنيد و قطع رحم نمائيد» «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ». «١»

زيرا اگر از قرآن و توحيد روى گردان شويد، قطعاً به سوى جاهليت باز مى‌گرديد، و برنامه‌هاى جاهلى چيزى جز «فساد در زمين»، «قتل و غارت و خونريزى» و «كشتن خويشاوندان و دختران»، نبود.
اين در صورتى است كه «تَوَلَّيْتُمْ» از ماده «تولى» به معنى روى‌گردان شدن باشد، ولى بسيارى از مفسران اين احتمال را داده‌اند كه: از ماده «ولايت» به معنى «حكومت» است، يعنى اگر زمام حكومت به دستتان بيفتد، چيزى جز تباهى و