تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠٣
كافر شدند و مردم را از راه خدا بازداشتند، و بعد از روشن شدن حق، به مخالفت با رسول خدا برخاستند، هرگز زيانى به خدا نمىرسانند، و اعمالشان را حبط و نابود مىكند» (حتى اگر كار خيرى هم انجام دادهاند چون با ايمان قرين نبوده حبط مىشود) «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ شَاقُّوا الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدى لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئاً وَ سَيُحْبِطُ أَعْمالَهُمْ».
اين گروه، ممكن است همان مشركان «مكّه» باشند، و يا كفار يهود «مدينه»، و يا هر دو؛ زيرا تعبير به «كُفر» و «صَدّ عن سبيل اللَّه» (بازداشتن مردم از راه خدا) و «شَاقُّوا الرَّسُولَ» (مخالفت و دشمنى با پيامبر) در مورد هر دو گروه در آيات قرآن آمده است.
«تبيين هدايت» در مورد «مشركان مكّه» از طريق معجزات بود، و در مورد «كفار اهل كتاب» از طريق كتاب آسمانيشان.
«حبط اعمال» آنها يا اشاره به كارهاى نيكى است كه احياناً انجام مىدادند، مانند ميهماننوازى، انفاق و كمك به ابن السبيل، و يا اشاره به عقيم ماندنِ نقشههاى آنها، بر ضد اسلام.
به هر حال، اين گروه داراى سه وصف بودند: «كفر»، «صد عن سبيل اللَّه» و «دشمنى و عداوت با پيامبر» كه يكى مخالفت با خدا بود، و ديگرى با بندگان خدا، و ديگرى با رسول خدا صلى الله عليه و آله.
***
در آيه بعد، روى سخن را به مؤمنان كرده، و بعد از بيان خطوط منافقين و كفار، خط آنها را نيز چنين تبيين مىكند: «اى كسانى كه ايمان آوردهايد! اطاعت كنيد خدا را و اطاعت كنيد رسول خدا را، و اعمال خود را باطل مسازيد» «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ لا تُبْطِلُوا أَعْمالَكُمْ».