تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٩
صورتش آشكار مىشود». «١»
در آيات ديگر قرآن، سخنان موذيانه منافقان كه مصداق اين لحن القول است، يا حركات مشكوك آنها، نقل شده است، و شايد به همين دليل، بعضى از مفسران گفتهاند: بعد از نزول آيه مورد بحث، پيامبر صلى الله عليه و آله به خوبى منافقان را از نشانههاى آنها مىشناخت.
شاهد گوياى اين سخن اين كه: به آن حضرت دستور داده شد، «هرگز بر مرده هيچ يك از آنان، نماز نخوان؛ و بر كنار قبرش، (براى دعا و طلب آمرزش،) نايست»! (وَ لا تُصَلِّ عَلى أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَداً وَ لا تَقُمْ عَلى قَبْرِهِ). «٢»
مخصوصاً، از مواقعى كه منافقان به خوبى چهره واقعى خود را آشكار مىكردند، موقع جهاد بود، قبل از جنگ، به هنگام جمعآورى كمكها و آماده شدن براى ميدان نبرد، و در ميدان جنگ به هنگام حملات شديد دشمن، و بعد از جنگ به هنگام تقسيم غنائم كه در آيات فراوانى از قرآن مجيد مخصوصاً در سوره «توبه» و «احزاب» به آنها اشاره شده است، و كار به جائى رسيده بود كه حتى افراد عادى مسلمانان نيز منافقان را در اين صحنهها مىشناختند.
امروز هم شناختن منافقان از لحن قول، و موضعگيرىهاى خلافشان در مسائل مهم اجتماعى، و مخصوصاً در بحرانها يا جنگها كار مشكلى نيست، و با كمى دقت از گفتار و رفتارشان شناسائى مىشوند. و چه خوب است مسلمانان بيدار باشند، و از اين آيه الهام گيرند، و اين گروه خطرناك و كينهتوز را بشناسند و