دور و دراز است، كه انسان را به خود مشغول داشته، و از حق بازمى‌دارد.
***
آيه بعد، علت اين تسويلات و تزيينات شيطانى را چنين شرح مى‌دهد: «اين به خاطر آن است كه آنها به كسانى كه از نزول وحى الهى به پيامبر صلى الله عليه و آله اسلام ناراحت بودند گفتند: ما در بعضى از امور از شما پيروى مى‌كنيم» «ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لِلَّذِينَ كَرِهُوا ما نَزَّلَ اللَّهُ سَنُطِيعُكُمْ فِي بَعْضِ الْأَمْرِ».
كار منافق همين است كه به دنبال افراد سرخورده و مخالف مى‌گردد، و اگر در تمام جهات با او قدر مشترك نداشته باشد، به همان مقدار كه وجوه مشترك موجود است، همكارى، بلكه اطاعت مى‌كند.
منافقان «مدينه» نيز به سراغ يهود آمدند، يهود «بنى نضير» و «بنى قريظه» كه پيش از بعثت پيامبر صلى الله عليه و آله، از مبلغان اسلام بودند، اما بعد از ظهورش، به خاطر حسد و كبر و به خطر افتادن منافعشان، ظهور اسلام را ناخوشايند دانستند، و از آنجا كه مخالفت با پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و توطئه بر ضد او، قدر مشتركى در ميان منافقان و يهود بود، قول همكارى به آنها دادند.
تعبير «فِى بَعْضِ الامْر»، شايد اشاره به اين است كه: ما تنها در اين قسمت با شما همكارى مى‌كنيم، ولى، شما با بت‌پرستى مخالفيد، و معتقد به رستاخيز هستيد، ما در اين امور با شما همراه نيستيم. «١»
اين سخن، شبيه چيزى است كه در آيه ١١ سوره «حشر» آمده: أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نافَقُوا يَقُولُونَ لِإِخْوانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ وَ لا نُطِيعُ فِيكُمْ أَحَداً أَبَداً وَ إِنْ قُوتِلْتُمْ لَنَنْصُرَنَّكُمْ: «آيا منافقان