تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٦
تعبير آنها در مورد شخص پيامبر صلى الله عليه و آله و سخنان پر محتواى آن حضرت، به قدرى زشت و زننده و تحقيرآميز بود، كه نشان مىداد آنها اصلًا به وحى آسمانى ايمان نياوردهاند.
«آنِفا» از ماده «انف» به معنى «بينى» است، و از آنجا كه بينى در صفحه صورت انسان برجستگى خاصى دارد، اين كلمه درباره «افراد شريف» يك قوم، به كار مىرود، و نيز در مورد «زمان مقدم بر زمان حال» اين تعبير به كار رفته، همان گونه كه در آيه مورد بحث آمده است.
ضمناً تعبير به «الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ» نشان مىدهد كه يكى از مشخصات مؤمنان، داشتن آگاهى كافى است، آرى علم است كه سرچشمه ايمان است، و هم زائيده و محصول ايمان.
ولى، قرآن در پايان آيه، پاسخ دندانشكنى به آنها گفته، مىفرمايد: «سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله نامفهوم نبوده و پيچيدگى خاصى ندارد، بلكه كسانى هستند كه خداوند بر قلبهايشان مُهر نهاده، و از هوا و هوسهايشان پيروى كردهاند لذا چيزى از آن نمىفهمند»! «أُولئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ اتَّبَعُوا أَهْواءَهُمْ».
در حقيقت، جمله دوم علتى است براى جمله نخست، يعنى هواپرستى قدرت ادراك حقائق و حس تشخيص را از آدمى مىگيرد، و پرده بر قلب او مىافكند به طورى كه قلوب هواپرستان، همانند ظرفى مىشود كه در آن را بسته و مهر و موم كردهاند، نه چيزى وارد آن مىشود و نه چيزى از آن خارج مىگردد.
***
نقطه مقابل آنها، مؤمنان راستين هستند كه آيه بعد درباره آنها مىگويد:
«كسانى كه هدايت يافتهاند خداوند، بر هدايتشان مىافزايد، و روح تقوا و پرهيزكارى به آنها مىبخشد» «وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ».