تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٧
الظِّلَّ» (خورشيد سايه را از ميان برد).
سپس در مورد نوشتن كتابى از روى كتاب ديگر، به كار رفته است بىآنكه كتاب اول نابود شود.
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه: اگر خدا فرمان داده است اعمال آدمى را «استنساخ» كنند بايد قبل از آن كتابى باشد كه از روى آن كتاب، نامه اعمال نوشته شود، لذا بعضى معتقدند: نامه اعمال همه انسانها، قبلًا در «لوح محفوظ» نوشته شده است، و فرشتگان حافظ اعمال آدمى، آن را از روى «لوح محفوظ» استنساخ مىكنند.
اما، اين معنى چندان متناسب با آيه مورد بحث، نيست، آنچه مناسب است يكى از دو معنى است: يا «استنساخ» در اينجا به معنى اصل كتابت است (چنان كه بعضى از مفسران گفتهاند) و يا خود اعمال آدمى همچون كتابى است تكوينى، كه فرشتگان حافظان اعمال، از روى آن نسخه بردارى، و عكس بردارى مىكنند، لذا در آيات ديگر قرآن، نيز به جاى اين تعبير، تعبير «كتابت» آمده، در آيه ١٢ سوره «يس» مىخوانيم: إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتى وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ: «به يقين ما مردگان را زنده مىكنيم و آنچه را از پيش فرستادهاند و تمام آثار آنها را مىنويسيم». «١»
درباره انواع كتابهاى ثبت اعمال، (نامه اعمال شخصى، نامه اعمال امتها، كتاب جامع و عمومى همه انسانها) در ذيل آيه ١٢ سوره «يس» بحث بيشترى آمده است. «٢»
***