و دره‌ها، جنگل‌ها و صحراها، درختان و حيوانات، معادن و منابع زير زمينى، و خلاصه همه اين موجودات را به خدمت شما دعوت كرد، و همه را سرگشته و فرمانبردار شما ساخت، تا از مواهب او بهره گيريد و به غفلت نخوريد.
قابل توجه اين كه مى‌فرمايد: جَمِيعاً مِنه: «همه اينها با تمام ويژگى‌ها و اختلافاتى كه دارند از سوى اويند و به فرمان او در خدمت شما». «١»
با توجه به اين كه همه مواهب از ناحيه او است و خالق و مدبر و پروردگار همه، ذات پاك او مى‌باشد، پس چرا انسان به سراغ غير او برود؟ و سر بر آستان مخلوقات ضعيف بگذارد؟ و از معرفت منعم حقيقى غافل بماند؟!
لذا، در پايان آيه مى‌افزايد: «در اين نشانه‌هاى مهمى است براى كسانى كه تفكر و انديشه مى‌كنند» «إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ».
در آيه قبل، از عواطف انسان‌ها استفاده مى‌شد، و در اينجا از عقول و انديشه‌هاى آنها، چه خداى مهربانى كه با هر زبان ممكن، با بندگانش سخن مى‌گويد، گاه با زبان دل، و گاه با زبان فكر، و هدف در همه اينها يك چيز بيش نيست، و آن بيدارى انسان‌هاى غافل و به حركت درآوردن آنها در سير الى اللَّه است.
درباره تسخير موجودات مختلف جهان، بحث مشروحى ذيل آيات ٣١ تا ٣٣ سوره «ابراهيم» آورده‌ايم. «٢»
***
سپس، به ذكر يك دستور اخلاقى در برخورد با كفار، مى‌پردازد تا بحث‌هاى