وسيله آن زمين را بعد از مردنش حيات بخشيده، و همچنين در وزش بادها، نشانه‌هاى روشنى است براى گروهى كه اهل تفكّرند!
٦- اينها آيات خداوند است كه ما آن را به حق بر تو تلاوت مى‌كنيم؛ (اگر آنها ايمان نياورند) به كدام سخن بعد از سخن خدا و آياتش ايمان مى‌آورند؟!
تفسير:
همه جا نشانه‌هاى او است
گفتيم اين سوره، ششمين سوره‌اى است كه با حروف مقطعه «حم» آغاز شده، و با سوره بعد يعنى سوره «احقاف»، مجموعاً سوره‌هاى هفتگانه «حواميم» را تشكيل مى‌دهد.
در مورد تفسير «حروف مقطعه» كراراً در آغاز سوره‌هاى «بقره»، «آل عمران» و «اعراف» و همچنين سوره‌هاى «حم» بحث كرده‌ايم.
مفسر معروف «طبرسى» در آغاز اين سوره، مى‌افزايد: «بهترين سخن اين است كه گفته شود «حم» نام اين سوره است»، سپس از بعضى از مفسران نقل مى‌كند: «نام‌گذارى اين سوره به «حم» براى اشاره به اين است كه، اين قرآن كه سراپا اعجاز است از حروف الفبا تشكيل شده».
آرى، اين كتابى كه نور است و هدايت است و راهنما و راهگشا، و معجزه جاويدان پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله، از تركيب همين حروف ساده به وجود آمده، و اين نهايت عظمت است كه چنان امر مهمى، از چنين وسيله ساده‌اى تشكيل گردد.
***
و شايد به همين دليل بلافاصله از عظمت قرآن ياد كرده، مى‌گويد: «اين كتاب از سوى خداوند عزيز و حكيم نازل شده است» «تَنْزِيلُ الْكِتابِ مِنَ اللَّهِ