محتواى سوره دخان
اين سوره، پنجمين سوره از سوره‌هاى «هفتگانه حواميم» است، و به حكم اين كه از سوره‌هاى مكّى است محتواى عمومى آنها را، يعنى بحث از مبدأ و معاد و قرآن، به نحو كامل در بر دارد، و آياتش در اين زمينه‌ها آن چنان تنظيم شده است كه، ضربات كوبنده و بيداركننده‌اى بر قلب‌هاى خفته و غافل، وارد مى‌سازد و آنها را به ايمان و تقوا و حق و عدالت، فرا مى‌خواند.
بخش‌هاى اين سوره را مى‌توان در هفت بخش خلاصه كرد:
١- آغاز سوره، از «حروف مقطعه» و سپس بيان عظمت قرآن است، با اين اضافه كه نزول آن را در شب قدر، براى اولين بار بيان مى‌كند.
٢- در بخش ديگرى، از توحيد و يگانگى خدا و بعضى از نشانه‌هاى عظمت او در جهان هستى سخن مى‌گويد.
٣- بخش مهمى از آن از سرنوشت كفار، و انواع كيفرهاى دردناك آنها سخن به ميان آورده.
٤- در بخش ديگرى، براى بيدار ساختن اين غافلان، قسمتى از سرگذشت موسى عليه السلام و بنى‌اسرائيل در مقابل فرعونيان و شكست سخت آنها، و نابودى و هلاكشان، گفتگو مى‌كند.
٥- مسأله قيامت و عذاب‌هاى دردناك دوزخيان، و پاداش‌هاى جالب و روح‌پرور پرهيزكاران، قسمت ديگرى از آيات اين سوره را تشكيل مى‌دهد.
٦- موضوع هدف آفرينش، و بيهوده نبودن خلقت آسمان و زمين، از موضوعات ديگرى است كه در آيات اين سوره مطرح شده است.