منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٨٠
وعده نصرت دروغ باشد؟!» خلاصه: اين گمان، محصول انديشه و زبان آنها نبود، بلكه محصول زبان حال و وضع رقت بار آنان بود و در هر بيننده اى اين گمان را پديد مى آورد.
قرآن به مسلمانان صدر اسلام وضع امتهاى پيشين و گرفتارى پيامبران آنها را شرح مى دهد كه زندگى آنان با «بأساء» آميخته بود ولى هنوز براى شما مسلمانان چنين وضعى پيش نيامده است تا پيامبر وافراد با ايمان بسان امم گذشته به استغاثه درآيند و بگويند:
نصرت الهى كى خواهد رسيد و اين انتظار كى سر خواهد آمد، چنانكه مى فرمايد:
(أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الجَنَّةَ وَلَمّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ البَأْساءُ وَالضَّرّاءُوَزُلْزِلُوا حَتّى[١] يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتى نَصْرُ اللّهِ أَلا إِنَّ نَصْرَ اللّهِ قَريبٌ).[٢]
«آيا گمان كرده ايد كه وارد بهشت مى شويد در حالى كه هنوز وضع امتهاى پيشين بر سر شما نيامده است؟! امتهايى كه با سختى و شدتهاى تكان دهنده اى دست به گريبان بودند،(شما با چنين وضعى روبرو نشديد) تا پيامبر و افراد با ايمان بگويند نصرت الهى كى است، بگو نصرت خدا نزديك است».
اين شرايط بحرانى و مشكلات انبوه، در ميان استغاثه ها و ناله ها، و طولانى شدن ايام محنت، وتأخير مصلحت آميز نصرت، مجوز آن بود كه هر فردى گمان ببرد كه وعده نصرت، خلاف بوده است، در حالى كه چنين فكر و
[١] حتى متعلق به جمله (لَمّا يَأْتِكُمْ) است وجمله (مَثَلُ) تا (وَزُلْزِلُوا) جمله معترضه وفاعل (يَأْتِكُمْ) مى باشد و در حقيقت چنين مى فرمايد:«وَلَمّا يَأتِكُمْ ذلكَ الوَضْعُ حتّى يَقُولَالرَّسُولُ...».
[٢] بقره/٢١٤.