چه جمله اى روشن تر از جمله «وَلا يُخالِفُونَ الحَقَّ» كه به وضوح عصمت آنان را تثبيت مى كند; زيرا مقصود «پيروى از حق» در تمام مراحل است، مرحله عقيده و انديشه، بيان و گفتار، عمل و رفتار، و يك چنين فرد، معصوم و پيراسته از گناه و خطا خواهد بود.

جمله «عَقَلُوا الدِّين عَقْلَ وِعايَة وَرِعايَة» به روشنى بر مصونيت آنان در فهم معارف دينى، گواهى مى دهد.

امام در خطبه اى كه در آن موقعيت خود را يادآور مى شود، بيانى دارد كه بر عالى ترين مرحله اى از مراحل عصمت منطبق است. علاقمندان مى توانند به نهج البلاغه مراجعه فرمايند.[١]

با اين بيان روشن گرديد كه طراح عصمت به معنى وسيع، قرآن مجيد، وپس از آن امام على (عليه السلام) است و هرگز شيعه آن را در عصر «صادقين» مطرح نكرده است. آرى يك مطلب را نمى توان انكار كرد و آن اينكه مسأله عصمت در عصر «امام هشتم» به خاطر بيانات خاصّ آن امام و پاسخ هاى آن حضرت در مجلس مأمون به پرسش هاى «على بن جهم» كه از مخالفان سرسخت عصمت بود، مقام و موقعيت خاصى پيدا كرد; زيرا امام علل و دلايل عصمت پيامبران را در مناظرات خود مطرح كرده و به دلايل مخالفان پاسخ روشن داد و مناظرات امام در اين مورد، به مسأله، جلاى خاصى بخشيد[٢] و شايد ما در پايان بحث، بخشى از بيانات امام را نقل كنيم.

با واقعيت عصمت آشنا شويم

با ريشه تاريخى مسأله «عصمت» آشنا شديم و روشن شد كه طراح

[١] نهج البلاغه صبحى صالح، خطبه ٨٧، و نهج البلاغه عبده، خطبه٨٣، چاپ بيروت.
[٢] بحار الأنوار، ج١١، ص ٧٢، ٧٤، ٧٦، ٧٨و ٨٥.