منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٥
را به دست آورند و خود را با آن بيارايند ولى سخن در جاى ديگر است و آن اينكه: آيا مرتبه والايى از تقوا يا مرتبه كامل از علم و شناخت شكست ناپذير، اعم از علم به عواقب گناه و يا درك عظمت و كمال خالق، در پرتو عبادت و رياضت، قابل اكتساب است يا نه؟
دانشمندان علم كلام، عصمت را موهبت الهى دانسته اند كه پس از وجود زمينه و شايستگى، به شخص معصوم افاضه مى شود و هرگز قابل تحصيل و اكتساب نيست.
و به ديگر سخن، عصمت، لطف الهى است كه تحت شرايطى به افراد معصوم عطا مى شود. براى آگاهى بيشتر نصوص دانشمندان اسلام را در اين جا يادآور مى شويم:
شيخ مفيد مى گويد:
«العصمةُ تفضّلٌ من اللّه تعالى على مَن عَلِمَ أَنّهُ يَتَمسَّكُ بعصمَتِهِ».[١]
«عصمت تفضلى است از جانب خدا در باره كسى كه به «عصمت» او تمسك جويد».
باز استاد كلام شيعه در ملحقات كتاب«اوائل المقالات» چنين يادآور مى شود: عصمت توفيق الهى است كه به وسيله آن، انسان از هر مكروهى مصون مى ماند، اعطاى عصمت از جانب خدا بسان اعطاى ريسمان به فرد غريق است كه هرگاه به آن چنگ بزند، نجات مى يابد و هرگاه او به چنين چيزى دست زد و آن را گرفت به آن عصمت گفته مى شود، در غير اين صورت داراى عصمت نخواهد بود.[٢]
اين نه تنها شيخ مفيد است كه آن را «موهبت الهى»مى داند، بلكه شاگرد
[١] تصحيح الاعتقاد، ص ٦١.
[٢] ملحقات أوائل المقالات، ص ١١١.