منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٢٩
(ولا يَسْتَطيعُونَ لَهُمْ نَصْراً وَلا أَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُونَ).[١]
«نه آنها را مى توانند يارى كنند، ونه خود را يارى مى دهند».
كيفيت استدلال
نحوه استدلال با اين آيات بر نفى عصمت بر اين اصل استوار است كه مقصود از (نَفْس واحِدَة) در آيه نخست همان حضرت آدم و منظور از (زَوجَها) همان همسر او، حضرت حوا است در اين صورت مقصود از ضمير «تثنيه» در جمله هاى (اتيهُما صالِحاً جَعَلا لَهُ شُرَكاء)همان آدم و همسر او (حوا) خواهد بود و نتيجه اين مى شود كه اين دو نفر پس از دريافت فرزند صالح از جانب خداوند، در مورد همان فرزند دچار شرك و دوگانه پرستى شدند.
و به ديگر سخن: اساس استدلال اين است كه بگوييم مقصود از(نَفْس واحِدَة) و(زوجَها) همان واحدِ شخصى (آدم وحوا) است نه «واحد نوعى» به معنى پدر ومادر افراد هر فرد; زيرا همان طور كه تمام افراد از پدر ومادرى به نام آدم و حوا، ديده به جهان گشوده اند، همچنين هر فردى از يك پدر و يك مادر كه پدر و مادر نزديك او است به دنيا آمده است.
هرگاه بگوييم كه مقصود از (نَفْس واحِدَة)و(زوجَها)همان دو نياىِ ديرينه انسان يعنى آدم وحوا است، طبعاً مرجع دو ضمير تثنيه در آيه دوم همان دو نفر بوده و حاكى از شركجويى هر دو خواهد بود.
ولى اگر بگوييم كه مقصود از آنها، واحدنوعى است كه بر پدر و مادر نزديك هر فردى تطبيق مى كند در اين صورت مرجع دو ضمير «تثنيه» در آيه
[١] اعراف/١٨٩ـ ١٩٢.